अर्थदेशमुख्य समाचार

फास्ट ट्र्याक प्रयोग गर्न पाए अमलेखगञ्ज–काठमाडौं पाइपलाइनबाट निगम पछि हट्ने

नेपाल आयल निगमले काठमाडौं तराई फास्ट ट्र्याक (द्रुतमार्ग) बाट इन्धन ढुवानी गर्न पाए अमलेखगञ्जबाट काठमाडौंसम्म पेट्रोलियम पाइपलाइन बिछ्याउने योजना सञ्चालन नगर्ने संकेत गरेको छ ।

द्रुत मार्ग भएर काठमाडौंसम्म पेट्रोलियम पाइपलाईन बिछ्याउन नेपाल आयल निगमले पहिलो चरणको अध्ययन गरेको थियो । पुल्चोक इन्जिनियरिङ कलेजका प्रा.डा..श्रीरत्न बज्राचार्य नेतृत्वको कार्यदलले गरेको अध्ययनमा द्रुतमार्ग भएर काठमाडौंसम्म इन्धन ल्याउन सम्भव देखिएको पनि छ । तर फास्ट ट्र्याकमा नै पेट्रोलियम पदार्थ बोकेको सवारी साधन गुड्न पाउने हो भने आयल निगमले यो आवश्यक नपर्ने ठानेको हो ।

काठमाडौं र निजगढलाई जोड्ने गरी ७२.२ किलोमिटर सडक हाल नेपाली सेनाले निर्माण गरिरहेको छ । निगमको अध्ययनअनुसार देशको कुल पेट्रोलियम खपतको बीस प्रतिशत हिस्सा काठमाडौंं उपत्याकाले बोक्छ । पाइपलाइनको उद्देश्य ढुवानी खर्च जोगाउनु प्रमुख रहेको निगमका अधिकारी बताँछन् । द्रुतमार्ग भएर इन्धन बोकेका गाडी गुड्न पाउँछन् भने ढुवानी खर्च कम हुने निगमको बुझाइ छ तर पूर्ण अध्ययन भने भएको छैन ।

त्यसो त निगममा इन्धन खपत घटाउने सरकारी नीतिमा प्रष्ट भएर मात्रै द्रुतमार्गको आयोजनमा अघि बढ्न दबाब बढेको छ । बढ्दो विद्युत उत्पादन, विद्युतीय सवारीको प्रयोगमा प्रोत्साहन तथा उपभोगजस्ता राष्ट्रिय अभियानका कारण काठमाडौंको खपत घट्ने अनुमान निगमको छ । अबको १५ वर्षको इन्धन खपत कुन परिमाणमा हुने भन्ने अध्ययन नभई काठमाडौंसम्म पाइपलाइन बिछ्याउन सम्भव छैन भन्ने निष्कर्षमा निगम पुगेको उच्च स्रोतले बतायो ।

द्रुत मार्ग बनेपछिको दूरी

निगमको क्षेत्रीय डिपो अम्लेखगञ्ज र काठमाडौं–तराई द्रुत मार्गको निजगढसम्मको दूरी ४० किलोमिटर हाराहारी छ । त्यहाँबाट ७२.२ किलोमिटर काठमाडौंको दुरी हिसाब गर्दा द्रुतमार्गको निर्माणपछि अम्लेखगन्ज डिपोबाट ११२.२ किलोमिटर दूरीमा काठमाडौं पर्दछ । अहिले काठमाडौं–नारायणगढ–अम्लेखगञ्जको दूरी २३८ किलोमिटर हाराहारी हुन आउँछ ।

द्रुतमार्गबाट इन्धन बोकेको गाडीले प्रवेश पाउँछन् भने अहिलेको दूरी आधिभन्दा धेरैले छोटिने छ । दिनभरि लगाएर काठमाडौं भित्रिने इन्धन करिब २ घण्टामा अमलेखगञ्जबाट काठमाडौं आउने छ । दूरी घट्नु भनेको ढुवानी खर्च पनि आधिले नै घट्नु भएको निगमको बुझाई छ ।

‘एकातर्फ माग घट्ने अर्कोतर्फ दूरी घट्ने भए दू्रतमार्गमा पाइपलाइनका लागि किन करोडौं खर्च गर्ने ?’ निगमका एक अधिकारीले आफैंलाई प्रश्न गरे ।

इन्धन खपतबारे अध्ययन भएन

ब्यापार घाटाको प्रमुख स्रोत पेट्रोलियम पदार्थ रहेको भन्दै सरकारले यसको प्रयोग निरुत्साहन गर्न खोजीरहेको छ । बिद्युत प्रयोगमा प्रोत्साहन गर्ने सरकारको घोषित नीति नै छ । त्यसो भए अबको दश वर्षमा नेपालको इन्धन खपत कति रहला ? नेपाल आयल निगम आफैले यसबारे अध्ययन नगरेको निगमका कार्यकारी निर्देशक सुरेन्द्र पौडेल स्वीकार गर्छन् ।

‘पेट्रोलियम नै इन्धनको पहिलो र एक मात्र विकल्प रहन हुन्न भन्ने सरकारी नीति हो, खपत अवस्था अध्ययन गरेर नै ठूला पूर्वाधारमा लगानी गर्ने कुरामा निगम सहमत छ,’ उनले भने ।

इन्धन खपत घटाउने गरी अन्य सरकारी निकायले गरेको प्रगतिबारे अध्ययन र छलफल जरुरी भएको उनले बताए । विद्युतीय सबारी, इन्डक्सन चूल्होलगायतको प्रयोगदर तथा भविष्यमा सरकारले लिने नीतिजस्ता कुरामा टेकेर अध्ययन जरुरी भएको पौडेलको भनाइ छ ।

निगमको जानकारीमा इन्धन खपत बढाउने गरी कुनै पनि निकायले गरेको अध्ययन विवरण अहिलेसम्म प्राप्त भएको छैन । निकट भविष्यमै यसबारे विद्युत प्राधिकरणसँग छलफल गर्ने निगमका कार्यकारी निर्देशक पौडेलले बताए ।

सेना भन्छ : थाहा छैन

नामै द्रुत मार्ग भएको काठमाडौं–निजगढ मार्गमा सवारीको गति उच्च रहने नै छ । नेपाली सेनाका प्रवक्ता विज्ञानदेव पाण्डेका अनुसार अहिले निर्माणाधीन सडकबाट ७२.२ किलोमिटर दुरी १ घण्टा ५ मिनेटमा पार गर्न सकिने छ । एसियाली मापदण्डको यो राजमार्ग निकै द्रुत हुनेछ ।

द्रुतमार्गको विस्तृत डिपीआरमा ग्यास र पेट्रोल जस्ता प्रज्वलनशील पदार्थ बोक्ने सवारी गुड्ने वा नगुड्नेबारे केही उल्लेख नभएकोे नेपाली सेनाका प्रवक्ता पाण्डेले बताए । तिब्र गति र द्रुतमार्गको सुरुङ यो सडहको विशेषता रहेको भन्दै पाण्डेले विषय संवेदनशील रहेकाले यसबारे अहिले आफूले केही बोल्न नसक्ने प्रतिक्रिया दिए ।

श्रोत
Online Khabar
Back to top button
Close